Statut piotrkowski będący dotyczący prawa wielkopolskiego powstała między 1356 a 1362 rokiem, a ogłoszono go na wiecu w Piotrkowie. Późniejszy – najpóźniej wydana w 1362 roku – jest zbiór statutów dotyczących prawa małopolskiego, ogłoszony na wiecu w Wiślicy.

Statuty zawierają przepisy zarówno dotyczące ustroju państwa, jak i prawa sądowego (zwłaszcza karnego). Nie były kodyfikacją w nowoczesnym znaczeniu, bo nie wyczerpywały żadnego z działów prawa, wprowadzały jednak za prawem kanonicznym, zasadę wyższości normy stanowionej nad zwyczajem, który stał się normą pomocniczą.

Z ciekawszych spraw dotyczących ustroju społecznego warto wspomnieć regulacje tzw. nagany szlachectwa oraz kary za zabójstwo (główszczyzna), co wiązało się z jednej strony z rosnącą pozycją rycerstwa (szlachty) w życiu publicznym, a z drugiej z brakiem wyspecjalizowanej heroldii, która kontrolowałaby przynależność do stanu szlacheckiego. Statut wiślicki potwierdzał także obowiązek służby wojskowej rycerstwa, z zastrzeżeniem jednak uzyskanego jeszcze w XIII stuleciu przez rycerstwo przywileju wynagrodzenia za służbę poza granicami kraju.

Mimo swej niepełności, statuty Kazimierza Wielkiego stały się ważnym elementem budowy zjednoczonego Królestwa i nowelizacji obowiązujących norm prawnych. W wieku XV scalono statut piotrkowski i wiślicki.

Wydarzenia te stały się obiektem wzmianek we współczesnych rocznikach i późniejszych kronikach. Okoliczności chrztu Mieszka opisuje tworzący na dworze Bolesława Krzywoustego kronikarz Anonim, zwany Gallem. Nie znamy jego imienia, ani kraju pochodzenia. Przyjmuje się, że pochodził z południa Francji, choć nowsze badania wskazują, że jego ojczyzną mogły być północne Włochy. Był zapewne mnichem benedyktyńskim. Jego łacińska Kronika polska, napisana około 1113 roku (na tej dacie urywa się narracja dzieła), opisała dzieje Polski od mitycznych początków po współczesność kronikarza. Zamysłem autora było opisanie czynów książąt polskich poprzedników Bolesława Krzywoustego i jego samego. Było to bez wątpienia dzieło pisane z intencją chwalenia panującego i jego rodu, uzasadniające jego prawa do tronu polskiego. Kronika Galla jest pierwszym tak obszernym dziełem napisanym w Polsce i traktującym o jej dziejach, dlatego mimo łacińskiego języka i obcego pochodzenia autora uchodzi za pierwszy utwór polskiej literatury narodowej. Wciąż stanowi niezastąpione źródło wiedzy o czasach wczesnopiastowskich.

Motywacja wystawcy dokumentu jest przedmiotem domysłów historyków. Wedle jednych opieka papiestwa miała chronić niezależność polskiego Kościoła od roszczeń arcybiskupów magdeburskich, wedle innych chodziło o zapewnienie synom książęcym z drugiego małżeństwa udziału we władzy w państwie. Zapewne z tego powodu nie został wymieniony najstarszy syn Bolesław Chrobry. Dokument opisuje granice terytorium, jakim władał Mieszko pod koniec swojego panowania, które trwało od ok. 960 roku do jego śmierci w 992 roku.

W roku 965 lub 966 przebywał w Magdeburgu na dworze świeżo koronowanego na cesarza rzymskiego króla Niemiec Ottona I, z którym rozmawiał, co może świadczyć o poselskim charakterze jego wizyty. Prawdopodobnie też z tamtejszych kręgów dworskich zaczerpnął informacje o istnieniu nieznanego mu wcześniej władztwa, „kraju Meska”. Treść zapiski nie wskazuje, by miał je odwiedzić osobiście. Zdobyte przez siebie informacje zapisał w relacji, dziś niezachowanej w całości, a znanej nam dzięki wykorzystaniu jej przez arabskich kompilatorów: kronikarza al-Bekriego w XI wieku (w pracy pod tytułem Księga szlaków i królestw) oraz kosmografa Kazwiniego z Damaszku w XIII wieku (Księga pomników krajów).

Od czasu edycji z 1878 przygotowanej przez W. Rosena i A. Kunika tekst relacji Ibrahima ibn Jakuba jest chętnie wykorzystywany jako źródło zawierające opis funkcjonowania i organizacji państwa Mieszka I, w tym cenne informacje o wojskowości w monarchii wczesnopiastowskiej. To właśnie skuteczne i sprawnie zarządzane oddziały wojskowe, których liczebność szacuje aż na 3000 mężów, decydują o sile państwa, najrozleglejszego – w relacji Ibrahima – spośród krajów słowiańskich.

Potęga państwa Bolesława Chrobrego – zwłaszcza jego siła militarna – znalazła uznanie u tworzącego na dworze Bolesława Krzywoustego kronikarza Anonima, zwanego Gallem. Nie znamy jego imienia, ani kraju pochodzenia. Przyjmuje się, że pochodził z południa Francji, choć nowsze badania wskazują, że jego ojczyzną mogły być północne Włochy. Był zapewne mnichem benedyktyńskim. Jego łacińska Kronika polska, napisana około 1113 roku (na tej dacie urywa się narracja dzieła), opisała dzieje Polski od mitycznych początków po współczesność kronikarza. Zamysłem autora było opisanie czynów książąt polskich, poprzedników Bolesława Krzywoustego, jak i jego samego. Było to bez wątpienia dzieło propagandowe mające głosić pochwałę panującego i jego rodu oraz uzasadniać prawa do tronu polskiego. Kronika Galla jest pierwszym tak obszernym dziełem, napisanym w Polsce i traktującym o jej dziejach, dlatego mimo łacińskiego języka i obcego pochodzenia autora uchodzi za pierwszy utwór polskiej literatury narodowej. Wciąż stanowi niezastąpione źródło wiedzy o czasach wczesnopiastowskich. W przytoczonym niżej fragmencie kronikarz podaje dane liczbowe dotyczące wojsk Bolesława Chrobrego, które wszakże wzbudzają wątpliwości historyków jako przesadzone.

Działania Bolesława Chrobrego znajdowały uznanie także na dworze Bolesława Krzywoustego, którego współpracownicy poinformowali o nich kronikarza Anonima, zwanego Gallem, piszącego kronikę dynastii piastowskiej. Nie znamy jego imienia, ani kraju pochodzenia. Przyjmuje się, że pochodził z południa Francji, choć nowsze badania wskazują, że jego ojczyzną mogły być północne Włochy. Był zapewne mnichem benedyktyńskim. Jego łacińska Kronika polska, napisana około 1113 roku (na tej dacie urywa się narracja dzieła), opisała dzieje Polski od mitycznych początków po czasy współczesne kronikarzowi. Zamysłem autora było opisanie czynów książąt polskich, poprzedników Bolesława Krzywoustego, jak i jego samego. Było to bez wątpienia dzieło wychwalające panującego i jego ród oraz uzasadniająca prawa do tronu polskiego. Kronika Galla jest pierwszym tak obszernym dziełem, napisanym w Polsce i traktującym o jej dziejach, dlatego mimo łacińskiego języka i obcego pochodzenia autora uchodzi za pierwszy utwór polskiej literatury narodowej. Wciąż stanowi niezastąpione źródło wiedzy o czasach wczesnopiastowskich.